Bạn tải một font đẹp, gõ thử Đà Nẵng thấy chạy ngon, đến lúc gõ Vượt thì ra ô vuông. Không phải font hỏng — font đó chỉ có một phần bảng chữ tiếng Việt, và phần nó có lại đúng là phần bạn hay thử đầu tiên.
Bài này đem 184 font trên một máy ra đếm, từng chữ một, đủ 134 chữ cái tiếng Việt có dấu.
Nhập tên phía trên để bắt đầu tạo kiểu chữ.
Mẫu tên đẹp tạo sẵn
Chạm để dùng ngay161 font đủ, 14 font thiếu, 9 font không có gì
Trong 184 font có chữ a, kết quả đếm như sau:
- 161 font có đủ cả 134 chữ có dấu — dùng thoải mái.
- 14 font chỉ có một phần.
- 9 font không có chữ tiếng Việt có dấu nào.
Nhóm 14 font mới là chỗ đáng nói, vì chúng trông như dùng được.
| Font | Có bao nhiêu chữ có dấu | Thiếu |
|---|---|---|
| D050000L | 32/134 | 102 |
| Noto Sans Thai | 38/134 | 96 |
| Nimbus Sans Narrow | 42/134 | 92 |
| Nimbus Mono PS | 42/134 | 92 |
| URW Bookman | 42/134 | 92 |
| Archivo Black | 42/134 | 92 |
| Nimbus Sans | 42/134 | 92 |
| Z003 | 42/134 | 92 |
| C059 | 42/134 | 92 |
| URW Gothic | 42/134 | 92 |
| Nimbus Roman | 42/134 | 92 |
| Bebas Neue | 42/134 | 92 |
| P052 | 42/134 | 92 |
| DejaVu Sans Mono | 88/134 | 46 |
Để ý con số lặp lại: rất nhiều font dừng đúng ở 42/134. Đó không phải ngẫu nhiên — 42 là đúng bộ dấu của các tiếng châu Âu, thứ mà font phương Tây nào cũng có sẵn.
Cái bẫy: font có Ă và Đ nhưng thiếu Ơ Ư
Lấy Archivo Black làm ví dụ — một font tiêu đề rất hay được dùng. Nó có:
ÀÁÂÃÈÉÊÌÍÒÓÔÕÙÚÝàáâãèéêìíòóôõùúýĂăĐđĨĩŨũỲỳ
Nhìn dòng trên thì yên tâm quá: có Ă ă, có Đ đ — đúng hai chữ ai cũng thử đầu tiên để xem font có tiếng Việt không.
Nhưng nó thiếu 92 chữ còn lại, trong đó có Ơ ơ Ư ư và toàn bộ chữ mang dấu hỏi, dấu ngã, dấu nặng:
ƠơƯưẠạẢảẤấẦầẨẩẪẫẬậẮắẰằẲẳẴẵẶặẸẹẺẻẼẽẾếỀềỂểỄễỆệỈỉỊịỌọỎỏỐốỒồỔổỖỗỘộỚớỜờỞởỠỡỢợỤụỦủỨứỪừỬửỮữỰựỴỵỶỷỸỹ
Nghĩa là Đà Nẵng chạy được, còn Vượt, Hưởng, Phượng thì không. Bebas Neue cũng cùng nhóm này.
Chuỗi thử nhanh — dán vào là biết ngay
Đừng thử bằng Đà Nẵng nữa. Dán chuỗi dưới đây vào ô xem trước của font; nếu hiện ô vuông ở bất kỳ chữ nào thì font đó thiếu.
Hoặc dùng nguyên câu này cho dễ đọc — nó chứa đủ những chữ mà nhóm font thiếu hay vấp:
92 chữ mà font thiếu hay bỏ sót
Đây đúng là 92 chữ mà nhóm 14 font ở bảng trên vẽ thiếu — không phải danh sách chọn tay, mà là phần bù giữa 134 chữ tiếng Việt có dấu và 42 chữ nằm trong bộ dấu châu Âu mà font nào cũng có. Trong đó có Ơ ơ Ư ư và toàn bộ chữ mang dấu hỏi, dấu ngã, dấu nặng. Chép một chữ bất kỳ dán vào ô xem trước của font: hiện ô vuông là font đó thiếu, và nó sẽ thiếu ở đúng những cái tên bạn hay dùng.
Chép từng chữ để thử riêng nếu cần.
Nhóm chữ mà gần như font nào cũng có
Những chữ này nằm trong bộ dấu châu Âu nên hầu như font nào cũng vẽ được. Thử bằng chúng thì không phát hiện được gì.
Tên tiếng Việt dùng để thử font
Ba mươi cái tên dưới đây đều chứa những chữ mà nhóm font thiếu hay vấp. Dán một cái vào ô xem trước là biết ngay font có đủ dấu không — nhanh hơn nhìn bảng chữ cái.
Tên có khung, dùng cho ảnh bìa và thiết kế
Nếu font bạn chọn đủ dấu, những tên này hiện trọn vẹn. Nếu thiếu, chỗ hỏng sẽ lộ ra ngay giữa khung.
Kí hiệu, mặt cười và emoji không dính chuyện này
Chúng không có dấu tiếng Việt nên không có gì để thiếu. Quan trọng hơn: máy thường lấy chúng từ một font khác hẳn font chữ của bạn, nên font chữ thiếu dấu cũng không ảnh hưởng tới chúng.
Kí hiệu
Mặt cười
Emoji
Nên làm gì
- Thử bằng Ơ Ư trước, đừng thử bằng Ă Đ. Ă và Đ nằm trong bộ châu Âu mở rộng nên nhiều font có sẵn; Ơ Ư thì không.
- Thử luôn dấu hỏi và dấu nặng. ẳ ẵ ặ ệ ộ ợ là nhóm rụng sớm nhất.
- Font tiêu đề đậm hay thiếu nhất. Chúng được vẽ cho tiêu đề tiếng Anh, không phải cho văn bản tiếng Việt.
- Nếu font thiếu, đừng ghép tạm bằng font khác. Hai font khác nhau trong một dòng chữ nhìn ra ngay.
- Cần chắc chắn thì chọn font ghi rõ hỗ trợ Vietnamese, hoặc thử bằng chuỗi ở trên trước khi tải.
Kho kaomoji cộng đồng
100 mặt cười lấy từ kho dùng chung, chạm để chép. Đã lọc bỏ ký tự vô hình và ký tự viết ngược chiều — những thứ hay làm tên bị từ chối hoặc hiển thị sai.
Kho nickname cộng đồng
200 nickname do người dùng các trang trong hệ thống đóng góp và chép nhiều nhất.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao font có Đ mà lại thiếu Ơ?
Vì Đ nằm trong bộ Latin mở rộng dùng chung cho nhiều tiếng châu Âu, còn Ơ Ư là chữ riêng của tiếng Việt. Font vẽ cho thị trường phương Tây có cái trước, không có cái sau.
Cài thêm font có sửa được ô vuông không?
Trên máy bạn thì có. Nhưng nếu bạn đang thiết kế, người xem file không có font đó vẫn thấy ô vuông.
Font thiếu dấu có phải font lậu không?
Không liên quan. Nhiều font miễn phí hợp pháp cũng chỉ vẽ bộ chữ châu Âu, đơn giản vì tác giả không làm phần tiếng Việt.
Vì sao chữ vẫn hiện nhưng dấu bị lệch?
Đó là trường hợp khác: font có chữ nhưng không chỉnh vị trí dấu cho tiếng Việt. Chữ hiện đủ, chỉ là dấu đặt xấu.
Có bao nhiêu chữ tiếng Việt có dấu tất cả?
134 chữ, tính cả hoa và thường. Cộng thêm 12 nguyên âm không dấu là 146.
Dùng chữ kiểu thay cho font có được không?
Chữ kiểu không có dấu tiếng Việt nào cả, nên gõ tên có dấu bằng chữ kiểu là mất dấu. Đó là chuyện khác với font thiếu dấu.
